Voice over Internet Protocol (VoIP) is een manier om te telefoneren via netwerken zoals LAN (lokaal netwerk), WAN (Draadloos netwerk) en het internet. VoIP wordt ook vaak aangeduid als IP telephony, IP telefonie of internettelefonie. Simpel, goedkoop of zelfs gratis onbeperkt!

Het VoIP heeft een grote funfactor: het is voor iedereen leuk om op deze wijze met anderen te communiceren (je kunt het vergelijken met chatten). Dit geldt met name voor mensen met een breedband aansluiting (kabel of ADSL) omdat de vaste kosten van de aansluiting dan al betaald zijn.

VoIP is voornamelijk interessant voor mensen die met een dial-up internetverbinding willen communiceren met vrienden of familie in het buitenland. Er wordt dan slechts lokaal tarief voor een internationaal gesprek betaald.

Digitale data gaat in de vorm van pakketjes over netwerken heen. Analoge signalen zoals geluid en spraak worden gedigitaliseerd en vervolgens in de vorm van Internet Protocol (IP)-pakketjes over een netwerk verzonden. Voor een goede verstaanbaarheid moet de datastroom een bepaalde continuïteit hebben. Dit wordt quality of service genoemd.

Er zijn een aantal mogelijkheden om deze quality of service te garanderen, met name het reserveren van een bepaalde bandbreedte op het netwerk voor spraak of het prioriteren van IP pakketjes waarin zich spraakdata bevindt.

Ook wordt het mogelijk om de hoeveelheid data en/of de benodigde bandbreedte te reduceren door toepassing van zogenaamde compressietechnieken.

Het Skinny Client Control Protocol (SCCP) is een lichtgewicht PC-netwerk dat relatief simpele software draait. Dit proprietary protocol is door Cisco ontwikkeld. Cisco is een van de grootste leveranciers op het gebied van netwerkinfrastuctuur. SCCP wordt voornamelijk toegepast bij de grotere bedrijven en organisaties in combinatie met de Cisco Callmanager. De Callmanager kan worden beschouwd als een telefooncentrale.

Het Session Initiaton Protocol (SIP) is de techniek die het mogelijk maakt om een betrouwbare verbinding op te zetten over een IP-netwerk. Deze betrouwbare verbinding is natuurlijk nodig voor VoIP. Een sessie kan een eenvoudig één-op-één telefoongesprek zijn, maar ook een multimediale conferentie tussen meerdere partijen. SIP is een open (RFC 3261) standaard van het Internet Engineering Task Force (IETF), De IETF behandelt actuele (technische, economische en sociale) problemen met betrekking tot het gebruik en de exploitatie van internet. Vanwege de explosieve groei van het netwerk is de beheersbaarheid een belangrijk probleem geworden. Voor elk specifiek probleem wordt een werkgroep opgericht. SIP is geen protocol dat alle zaken rondom telefonie verzorgt, maar het maakt zelf ook weer gebruik van andere protocollen. Het H.323 is een open protocol dat ontwikkeld is door de International Telecommunications Union (ITU). ITU is verantwoordelijk voor de regulering van wereldwijde telecommunicatie én de opvolger van CCITT, de organisatie die zich, onder de vlag van de Verenigde Naties, bezighoudt met internationale communicatiestandaarden. Feitelijk bestaat H.323 uit een aantal protocollen die ieder een eigen deel van de IP telefonie verzorgen.

Een IP toestel wordt ook wel hardphone genoemd. Dit toestel verzorgt de digitalisering van spraak en heeft een aansluiting voor het onderliggende ethernet protocol. Met dit toestel heeft u de mogelijkheid om rechtstreeks IP te spreken en te verstaan.

Hardphones zijn intelligente toestellen voorzien van display's en knoppen, al naar gelang het model. Met name Cisco levert verschillende typen hardphones. Een softphone is telefonie-software die draait op een PC of Personal Digital Assitant (PDA). Op de PC kan een analoge headset zijn aangesloten op de geluidskaart of een USB headset of op een USB handset. Er zijn verschillende typen softphones beschikbaar afhankelijk van de gebruikte protocollen.

Draadloos netwerk: een toestel dat gebruik maakt van een draadloos netwerk (WLAN/WiFi)kan een hardphone zijn met WiFi. Dit is in feite te vergelijken met een mobiele of DECT-telefoon. Ook kan gebruik worden gemaakt van een PDA met WiFi met daarop een softphone.

Gateways tussen "normale" (analoge) telefoontoestellen en de PC via USB zorgen voor de vertaling tussen een gewoon telefoontoestel en de PC of het IP netwerk. Gateways hebben als voordeel dat bestaande telefoonhardware gebruikt kan blijven worden. Sommige gateways zijn hybride. Dat wil zeggen dat zowel met het bestaande (KPN-) telefoonnetwerk als met het IP-netwerk gebeld kan worden.